تحليلي جغرافيايي بر روند مهاجرت در استان خوزستان

حسن بيك‌محمّدي، رضا مختاري ملك‌آبادي

چكيده

استان خوزستان در دهه‌هاي گذشته به دليل مسايل مختلف سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي از جمله افزايش زيرساخت‌هاي صنعتي و کشاورزي و هم‌چنين وقوع هشت سال جنگ تحميلي با نقل و انتقالات شديد جمعيّتي روبرو شده است، به طوري که روند مهاجرت در اين استان از روند ويژه‌اي برخوردار بوده است. اين استان در فاصله‌ي 40 سال گذشته از نظر مهاجرپذيري و مهاجرفرستي تغييرات عمده‌اي داشته است. به طوري که در فاصله‌ي سال‌هاي 1335 تا 1345 استاني مهاجرپذير بوده و خالص مهاجرتي آن حدود 173886+ نفر بوده و در فاصله‌ي 1345 تا 1355 هم‌چنان روند مهاجرپذيري خود را ادامه داده است، ولي در فاصله‌ي 1355 تا 1365 با شروع جنگ تحميلي و مشکلات ناشي از آن روند مهاجرت‌هاي استان معکوس شده و شديداً مهاجرفرست مي‌شود، به طوري که خالص مهاجرتي آن حدود 267644 نفر شده است. در فاصله‌ي سال‌هاي 1365 تا 1375 استان خوزستان دوباره به يک استان مهاجرپذير تبديل شده و خالص مهاجرتي آن 102672+ نفر گرديده است.

بديهي است توزيع جغرافيايي مهاجرين در سطح استان و به عبارتي سهم شهرستان‌هاي مختلف آن از نظر پذيرش مهاجران يکسان نبوده و از اين نظر اختلافات زيادي را با هم نشان مي‌دهد، به طوري که در سال 1375 شهرستان آبادان با جذب ۵۷/۲۶ درصد از مهاجرين استان، بيش‌ترين و شهرستان شادگان با ۸۳/۰ درصد کم‌ترين سهم را داشته‌اند. اين مقاله با استفاده از روش‌هاي تاريخي، توصيفي و تحليلي، روند نقل و انتقالات جمعيّتي استان خوزستان را در ابعاد مهاجرت‌هاي بين استاني و توزيع جغرافيايي داخلي آن‌ها را مورد تجزيه و تحليل قرار داده است.

اين مقاله در نشريه‌ي "جغرافيا و توسعه"، شماره‌ي پياپي۲، پاييز و زمستان ۱۳۸۲، صص ۳۶-۲۱ چاپ شده است. براي دسترسي به متن اصلي مقاله به صورت فايل پي دي اف لينك http://sid.ir/fa/ViewPaper.asp?ID=11752&varStr=4;بيك%20محمدي%20حسن,مختاري%20ملك%20آبادي%20رضا;جغرافيا%20و%20توسعه;پاييز%20و%20زمستان%201382;1;پياپي%202;21;36