جمعيّت و تنظيم خانواده

جمعيّت و تنظيم خانواده

به بهانه‌ي هفته‌ي جمعيّت و تنظيم خانواده (2۱ تا 27 تيرماه)

صندوق جمعيّت سازمان ملل متّحد در سال 1990،  يازدهم جولاي مصادف با 21 تير ماه را به عنوان روز جهاني جمعيّت ناميده است. شعار انتخابي سال 2008 براي اين روز چنين بود: "تنظيم خانواده يك حق است، بياييد آن را به واقعيت تبديل كنيم".

به راستي هر كس بايد به بهترين استانداردهاي سلامت جسمي و روحي دسترسي داشته باشد. همه‌ي گروه‌ها و افراد اين حقيقت را پذيرفته‌اند كه مردم بايد آزادانه در مورد تعداد و فاصله‌ي بين فرزندان‌شان تصميم گرفته و اطّلاعات و دانش كافي براي تحقّق اين هدف را داشته باشند. هدف برنامه‌ي تنظيم خانواده اين است كه گروه‌ها قادر باشند با انتخاب آگاهانه از وسايل مؤثّر پيش‌گيري از بارداري استفاده نمايند. افزايش آگاهي، باعث تمايل بيش‌تر مردم به تنظيم خانواده مي‌شود. اين يك واقعيّت است كه تنظيم خانواده جزء نيازهاي اساسي، كلّيه‌ي افراد در هر جا و مكان بوده و مسئوليّت تأمين آن به عهده‌ي دولتمردان است. تأمين بودجه‌ي لازم جهت تنظيم خانواد، يك ضرورت است.

اين مطلب از سايت http://shc.sums.ac.ir/wpd2008.htm اقتباس شده است.

ادامه نوشته

تحوّلات جمعيّتي ايران در دهه‌ي اخير

تحوّلات جمعيّتي ايران در دهه‌ي اخير

الهام فتحي

چكيده

امروزه تعداد جمعيت و ويژگي‌هاي مرتبط با آن، پايه و زيربناي هرگونه برنامه‌ريزي و سياستگذاري است. در واقع جمعيت از جمله مؤلّفه‌هاي مهمّ اقتصادي و اجتماعي در هر جامعه‌اي محسوب مي‌شود كه بر عملكرد اقتصادي و اجتماعي جامعه اثر مي‌گذارد و در عين حال از سياست‌هاي اقتصادي و اجتماعي نيز تأثیر مي‌گيرد. جمعيت هر کشوری در اثر باروري و زادولد و هم‌چنين مهاجرت‌ها تغيير مي‌يابد. تعداد مواليد در هر سال به ميزان باروري و تعداد زنان در سنين باروري (ساخت سنّي جمعيّت) بستگي دارد.

در مطالعات جمعیت‌شناسی سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن از اهمیّت بسزایی برخوردار است و بسیاری از شاخص‌ها و میزان‌های جمعیّتی با استفاده از نتایج سرشماری‌ها محاسبه می‌شود. سرشماري‌های عمومی نفوس و مسکن يكي از عمده‌ترين راه‌هاي شناخت جمعيّت كشور براي برنامه‌ريزي، نظارت، كنترل، ارزشيابي خدمات و فعّاليت‌ها در سطح ملّي و منطقه‌اي است. سرشماري عمومي نفوس و مسكن در ايران به موجب قانون، هر ده سال يك‌بار به اجرا در‌ مي‌آيد. ششمين سرشماري عمومي نفوس و مسكن كشور از ششم تا بيست و ششم آبان 1385 در سراسر كشور به اجرا درآمد. در این گزارش بخش عمده‌ي منابع بررسی جمعیّت با استفاده از نتایج این سرشماری است.

بر اساس اين بررسي كاهش تدريجي نرخ رشد جمعيّت در نقاط شهری و روستایی از 1.96 به 1.62درصد، پدیده مهمّی است که در جمعیّت کشور رُخ داده است. از ويژگي‌هاي ديگر جمعيّت ايران در شرايط كنوني افزايش جمعيّت بالقوه فعّال است، پديده‌‌اي كه جمعيّت‌شناسان از آن با عنوان پنجره‌ي جمعيّت‌شناختي يا پنجره‌ي فرصت‌ها و يا فرصت‌هاي طلايي اقتصادي ياد مي‌كنند. اين بررسي هم‌چنين نشان داد كه جمعيّت ايران در حال گذار از جواني به سالخوردگي است. بنابراين آمادگي براي تأمين نيازهاي افراد سالمند كه جمعيت آنها در سال‌‌هاي آتي رو به افزايش خواهد بود، ضروري است. بديهي است كه گسترش و بهبود خدمات انواع بيمه‌هاي تأمين اجتماعي و برنامه‌ريزي در خصوص رفع نيازهاي اقتصادي، اجتماعي و بهداشت جسمي و رواني افراد سالمند از اهميّت بسزايي برخوردار است.

اين مقاله در سايت http://alef.ir/1388 منتشر شده است. براي دسترسي به متن كامل مقاله لينك http://alef.ir/1388/content/view/47429 را كليك كنيد.

بررسي وضعيّت ازدواج و طلاق در ايران طيّ سال‌هاي 1386-1375

بررسي وضعيّت ازدواج و طلاق در ايران طيّ سال‌هاي 1386-1375

چكيده

ازدواج و زناشويي به تغيير وضع فرد از حالت هرگز ازدواج نكرده به حالت ازدواج كرده اطلا‌ق مي‌شود. افرادي كه بعد از ازدواج حالا‌ت ديگري مانند  بيوه بودن (بر اثر فوت همسر يا طلا‌ق) پيدا مي‌كنند نيز از نظر آمارهاي جمعيتي ازدواج كرده محسوب مي‌شوند.در جمعيت‌شناسي، ازدواج در واقع اقدام دو فرد براي تشكيل يك كانون خانوادگي بوده كه اين اقدام ممكن است به يكي از صور قانوني، شرعي، عرفي يا به گونه‌اي كه جامعه  آن را مي‌پذيرد، مصداق يابد. ازدواج يك پديده اجتماعي مورد مطالعه در جمعيت‌شناسي است كه تحت تأثير ارزش‌هاي برتر اجتماعي قرار دارد و در اثر  آن شكل و انواع خاصي پيدا مي‌كند. تغيير وضع فرد از حالت هرگز ازدواج نكرده به حالت ازدواج كرده را ازدواج بار اول مي‌گويند و شاخص‌ها و سنجه‌هاي مربوط به ازدواج را براساس آن محاسبه مي‌كنند.

ازدواج و طلا‌ق از رويدادهاي مهم حياتي‌اند كه در آنها بر خلا‌ف رويدادهايي مانند تولد و مرگ، طرفين در محدوده‌هاي قانوني و محدوده‌هاي ديگري كه در عمل به آنها اضافه مي‌شود حق انتخاب و تصميم‌گيري دارند. آمارهاي ازدواج و طلا‌ق و نسبت‌هاي مربوط به  آنها متأثر از وضعيت اقتصادي، اشتغال و بيكاري، امنيت شغلي، سنت‌ها، جرايم و ... است كه همه آنها با يكديگر در ارتباط هستند و تغييرات عوامل بيان‌شده  آمارهاي ازدواج و طلا‌ق و نسبت‌هاي آنها را تحت‌تأثير قرار مي‌دهد. اغلب كشورها به روش‌ها و درجه‌هاي مختلفي وضعيت زناشويي را ثبت مي‌كنند و نسبت ازدواج‌هاي ثبت شده در كشورهاي مختلف، متفاوت و با الزام‌هاي قانوني و مذهبي در ارتباط است.

اين مقاله كه نويسنده‌ي آن مشخّص نيست، در سايت http://www.spac.ir/barnameh/288/index.htm  چاپ شده است. براي دسترسي به متن كامل آن لينك  http://www.spac.ir/barnameh/288/p2.htm را كليك كنيد.

 

پنجمين كنفرانس حقوق و بهداشت باروري و جنسي آسيا و اقيانوسيه

The 5th Asia Pacific Conference on Reproductive and Sexual Health and Rights

(the 5th APCRSHR)

پنجمين كنفرانس منطقه‌ي آسيا و اقيانوسيه در زمينه‌ي حقوق و بهداشت باروري و جنسي در اكتبر سال ۲۰۰۹ (مهرماه سال جاري) در شهر بيجينگ چين برگزار خواهد شد. در اين كنفرانس افراد مختلفي از كشورهاي مختلف منطقه‌ي آسيا و اقيانوسيه گرد هم مي‌آيند تا نتايج تحقيقات خود را در زمينه‌ي حقوق و بهداشت باروري و جنسي به بحث و بررسي بگذارند.

يكي از محورهاي اصلي كنفرانس، مثل هميشه، فعّاليت‌هاي جوانان است. كميته‌ي جوانان كنفرانس مجموعه‌اي از فعّاليت‌ها و برنامه‌هايي را با هدف ارتباط‌دادن رهبران جوان در منطقه براي كار گروهي در طول كنفرانس برنامه‌ريزي كرده است. در اين كنفرانس كمك‌هزينه‌هايي براي جوانان به منظور مشاركت در فروم جوانان و كلّ كنفرانس تدارك ديده است كه به  دو نوع كمك‌هزينه‌ي سخنراني و كمك‌هزينه‌ي مشاركت در كنفرانس تقسيم مي‌شود. راهنما و برگه‌هاي درخواست در سايت كنفرانس http://www.5apcrshr.org/en/index.aspx موجود است. براي اطّلاعات بيش‌تر لينك زير را كليك كنيد: 

 http://www.5apcrshr.org/en/detail.aspx?articleid=090706134426944150

 برگه‌ي درخواست كمك‌هزينه را همراه با يك نامه به كميته‌ي جوانان تا 31 جولاي 2009 (9 مرداد 1388) به آدرس  [e-mail] ايميل كنيد. نتيجه‌ي نهايي درخواست كمك‌هزينه دو هفته بعد از اين‌كه درخواست‌ها به اتمام رسيد به اطلاع خواهد رسيد.

قوميت و جنسيت: مطالعه‌ي موردي گروه‌هاي قومي در سيستان و بلوچستان

قوميت و جنسيت: مطالعه‌ي موردي گروه‌هاي قومي در سيستان و بلوچستان

محسن گودرزي، مهدي طالب

چكيده:

 در دو دهه‌ي اخير، با گسترش جنبش‌ها و هويت‌يابي‌هاي قومي، مطالعات تجربي و نظري درباره‌ي قوميت در ابعاد اجتماعي، فرهنگي و سياسي افزايش يافته است. مروري بر آثار منتشر‌شده در اين زمينه نشان مي‌دهد كه مطالعات نظري بُعد جنسيتي قوميت را ناديده انگاشته‌اند و مطالعات تجربي نيز به جنسيت بيش‌تر به عنوان متغير زمينه توجه كرده‌اند. اين مقاله، با استفاده از داده‌هاي پيمايش انجام‌شده در چهار شهر استان سيستان و بلوچستان تلاش مي‌كند اهميت نگرش جنسيتي را در رشد هويت‌يابي گروه‌هاي قومي نشان دهد. تحقيق حاضر اين فرض را پيش مي‌برد كه نابرابري موقعيت دو گروه، به ويژه از حيث دسترسي به فرصت‌هاي آموزشي، دو طرز تلقي را نسبت به نقش‌هاي جنسيتي شكل داده است، وجود نگرش‌هاي سنتي و نسبتاً مدرن به نقش‌هاي جنسيتي، دو گروه قومي را از هم متمايز ساخته است. هم‌چنين، آثار اين نگرش‌ها بر الگوي زندگي خانوادگي و در نتيجه عملكرد متفاوت جمعيتي خانواده در دو گروه قومي تحليل مي‌شود. بخش مهمي از تفاوت‌هاي گروه قومي را مي‌توان با تفاوت سطح آموزش توضيح داد، متغيرهاي ديگري نيز در اين ميان نقش دارند كه از جمله مي‌توان به تفاوت گرايش‌هاي مذهبي اشاره كرد.

اين مقاله در نشريه‌ي "پژوهش زنان"، شماره‌ي ۲ (۱)، بهار ۱۳۸۳، صص ۲۳ تا ۴۸ چاپ شده است. براي دسترسي به فايل كامل اين مقاله، لينك زير را كليك كنيد.

http://sid.ir/fa/ViewPaper.asp?ID=5816&varStr=9;گودرزي%20محسن،طالب%20مهدي;پژوهش%20زنان;بهار%201383;2;1;23;48

زنان و تحولات ساختاري خانواده در عصر جهاني شدن

زنان و تحولات ساختاري خانواده در عصر جهاني‌شدن

حليمه عنايت، مجيد موحد

 چكيده:

جهاني شدن، به عنوان پديده‌اي فراگير، حاصل تغيير و تحولاتي است كه همه جوامع بشري را با چالشي بزرگ مواجه ساخته است. خانواده نيز نهادي اجتماعي است كه تحولاتي را تحت تأثير فرآيند جهاني شدن تجربه كرده است. سؤالي كه پاسخگويي به آن هدف اصلي اين مطالعه را تشكيل مي‌دهد اين است كه خانواده معاصر چه تغييراتي را در فرآيند جهاني شدن تجربه خواهد كرد؟ و چه چالش‌ها و فرصت‌هايي براي خانواده ايجاد خواهد شد؟ نتايج حاصل از اين مطالعه بيانگر آن است كه خانواده در عصر جهاني شدن به حيات خود ادامه خواهد داد و از بين نخواهد رفت، اما دگرگوني‌هايي در الگوهاي خانواده و روابط حاكم بر آن ايجاد خواهد شد. مردم شكل‌هاي جديد و متنوع‌تري از روابط خانوادگي را تجربه خواهند كرد. ساخت قدرت در خانواده تغيير مي‌كند و ساختار پدرسالاري در جوامع در معرض تهديد قرار مي‌گيرد. خانواده، در عصر جهاني شدن، خانواده هسته‌اي سنتي نخواهد بود. علاوه بر آن، افزايش ميزان آگاهي، مشاركت اجتماعي، اشتغال و تحصيلات زنان، جايگاه و موقعيت آنان را در خانواده و اجتماع دگرگون مي‌كند. همچنين، رسانه‌هاي ارتباطي ملي و فراملي تأثيرات متعددي را بر خانواده تحميل كرده‌اند. جهاني شدن، در عين حال كه فرصت‌هايي را براي از بين بردن پدرسالاري و افزايش حقوق زنان ايجاد كرده است، در مقابل چالش‌هايي در زمينه هويت و ساختار روابط خانوادگي پيش روي جوامع قرار داده است. بنابراين، شناخت ابعاد گوناگون جهاني شدن و تأثيرات آن مي‌تواند در استفاده از فرصت‌هاي مثبت و برخورد مناسب با چالش‌هاي روياروي راهگشا باشد.

اين مقاله در نشريه‌ي "پژوهش زنان"، شماره‌ي ۲ (پياپي ۲)، تابستان ۱۳۸۳، صص ۱۵۳ تا ۱۶۶ چاپ شده است. براي دسترسي به فايل كامل اين مقاله، لينك زير را كليك كنيد.

http://sid.ir/fa/ViewPaper.asp?ID=5833&varStr=6;عنايت%20حليمه,موحد%20مجيد;پژوهش%20زنان;تابستان%201383;2;2;153;166

عوامل جمعيتي موثر بر باروري زنان يزد در سال 1383

عوامل جمعيتي مؤثر بر باروري زنان يزد در سال 1383

صمدكلانتري، حسن بيك‌محمدي، اكبر زارع شاه‌آبادي 

 چكيده:

كاهش باروري، علاوه بر آن‌كه ساختار جمعيتي هر كشور را تحت تاثير قرار مي‌دهد. پيامدها و عوارض جانبي ديگري را نيز به دنبال دارد. در ايران از نيمه‌ي دوم دهه‌ي 60 باروري شروع به كاهش نموده به‌طوري كه هم اكنون يكي از كشورهايي است كه باروري سطح پايين و در حد جانشيني را داراست. اين مقاله با هدف بررسي عوامل جمعيتي مؤثر بر كاهش باروري در شهر يزد انجام گرفته است. جامعه‌ي آماري مورد بررسي زنان 49-15 ساله شهر يزد مي‌باشد كه در سال 1383 تعداد آنها 98600 نفر بوده است و با استفاده از فرمول كوكران تعداد 383 نفر از آن‌ها به عنوان نمونه برگزيده شده و از طريق تركيبي از روش نمونه‌گيري سيستماتيك و خوشه‌اي مورد بررسي قرار گرفته‌اند. روش تحقيق پيمايشي و ابزار جمع‌آوري اطلاعات پرسشنامه بوده است. بر اساس نتايج اين تحقيق: افزايش تحصيلات و سن ازدواج زنان، توافق زوجين در تنظيم خانواده، افزايش مشاركت مردان در تنظيم خانواده و كاهش مرگ‌و‌مير كودكان از عوامل مؤثر بر كاهش باروري زنان بوده است.

اين مقاله در نشريه‌ي "پژوهش زنان"، شماره‌ي ۳ (پياپي ۱۲)، تابستان ۱۳۸۴، صص ۱۳۷ تا ۱۵۶ چاپ شده است. براي دسترسي به فايل كامل اين مقاله، لينك زير را كليك كنيد.

http://sid.ir/fa/ViewPaper.asp?ID=44664&varStr=5;كلانتري%20صمد,بيك%20محمدي%20حسن,زارع%20شاه%20آبادي%20اكبر;پژوهش%20زنان;تابستان%201384;3;2%20(پیاپی%2012);137;156

تحليل جامعه شناختي ميزان گرايش به طلاق (مطالعه موردي شهرستان کرمانشاه)

تحليل جامعه‌شناختي ميزان گرايش به طلاق (مطالعه‌ي موردي شهرستان کرمانشاه)

محمداسماعيل رياحي، علي وردي‌نيا، اكبر بهرامي كاكاوند سياوش

چكيده:

هدف از انجام اين پژوهش، توصيف و تبيين جامعه‌شناختي عوامل مؤثر بر گرايش زوجين به طلاق در شهرستان کرمانشاه با استفاده از مفاهيم موجود در نظريه‌هاي همسان‌همسري، مبادله و شبکه بوده است. تحقيق حاضر، با استفاده از روش پيمايش انجام شد و براي جمع آوري اطلاعات، «پرسشنامه همراه با مصاحبه» به کار گرفته شده است. جامعه‌ي آماري، 6410 نفر از مردان و زنان متاهلي بوده‌اند که در طول سال 1385 به دادگاه خانواده‌ي شهر کرمانشاه مراجعه کرده و دادخواست طلاق داده بودند. با استفاده از شيوه‌ي نمونه‌گيري تصادفي سيستماتيک، حجم نمونه برابر با 364 نفر از زوجين (سهم مردان و زنان به طور مساوي 182 نفر) به‌عنوان پاسخ‌گويان تحقيق انتخاب گرديدند. متغير وابسته‌ي تحقيق، ميزان گرايش به طلاق بوده که سعي شد اثرات برخي از متغيرهاي مستقل (نظير دخالت ديگران در زندگي زوجين، ميزان برآورده‌نشدن انتظارات همسران از يکديگر و ميزان تصور مثبت از پيامدهاي طلاق) بر آن مورد سنجش قرار گيرد.
نتايج تحقيق نشان مي‌دهد که نيمي از پاسخ‌گويان گرايش متوسطي به طلاق داشته‌اند در حالي که نزديک به 9 درصد از آنها داراي گرايش قوي به طلاق بوده‌اند. تحليل رگرسيوني داده‌ها حاکي از آن است که متغيرهاي ميزان برآورده نشدن انتظارات همسران از يکديگر (به شکل مستقيم)، ميزان تصور مثبت از پيامدهاي طلاق و دخالت ديگران در زندگي زوجين (به شکل مستقيم و غير‌مستقيم)، و متغيرهاي تفاوت سني، تفاوت تحصيلي و تفاوت عقايد همسران (به شکل غير‌مستقيم از طريق تاثير بر ميزان برآورده‌نشدن انتظارات همسران از يکديگر) بر ميزان گرايش به طلاق تاثير داشته‌اند که از اين ميان، متغيرهاي دخالت ديگران در زندگي زوجين و ميزان برآورده‌نشدن انتظارات همسران از يکديگر داراي بيش‌ترين تاثير بر ميزان گرايش به طلاق بوده‌اند.

 واژگان كليدي: 

گرايش به طلاق، انتظارات همسران، تصور مثبت از پيامدهاي طلاق، تفاوت سني زوجين، تفاوت تحصيلي زوجين، تفاوت عقايد زوجين

اين مقاله در نشريه‌ي "پژوهش زنان"، شماره‌ي ۳ (پياپي ۱۹)، زمستان ۱۳۸۶، صص ۱۰۹ تا ۱۴۰ چاپ شده است. براي دسترسي به فايل كامل اين مقاله، لينك زير را كليك كنيد.

http://sid.ir/fa/ViewPaper.asp?ID=81394&varStr=4;رياحي%20محمداسماعيل,علي%20وردي%20نيا%20اكبر,بهرامي%20كاكاوند%20سياوش;پژوهش%20زنان;زمستان%201386;5;3%20(پياپي%2019);109;140

 

درباره‌ي برنامه‌ي كنترل جمعيت در ايران

درباره‌ي برنامه‌ي كنترل جمعیت در ايران

 

در گفت‌و‌گو با حسين ملك‌افضلی

 

حسين ملك افضلى، متولد 1318 و فارغ‌التحصیل رشته پزشكی با تخصص آمار حیاتی از دانشگاه تهران است كه تحصیلاتش را در آمریكا ادامه داده است او از سال 1363 وارد وزارت بهداشت شد و مدتی رئیس دانشكده بهداشت بود و از سال 78 معاون پژوهش وزارت بهداشت است. از دكتر ملك افضلی تاكنون 160 مقاله داخلی و بین‌المللی و 15 كتاب منتشر شده است. وی عضو كمیته مشاوران پژوهش در سازمان جهانی بهداشت، كمیته گواهی ریشه‌كنی فلج اطفال در قاهره، رئیس انجمن تنظیم خانواده و ... است.

متن اين مصاحبه عيناًَ و بدون تغيير از سايت زير اقتباس شده است:

http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?MagazineNumberID=6661&id=78725

 

ادامه نوشته

سیاست‌های كنترل جمعیت؛ اهداف و نتایج

سیاست‌های كنترل جمعیت:

اهداف و نتایج

 

در حال حاضر تنظیم خانواده، جزو بهداشت باروري و بهداشت بارورى، از مفاهیم حقوق بشری محسوب می‌شود. معمولاً ایجاد جنبه حقوق بشری برای انگاره‌ای خاص، آن را به یك دغدغه‌ي جهانی و ملی تبدیل می‌كند.

در سال‌های اخیر بحث كنترل جمعیت از طریق «تنظیم خانواده»، اهمیت ویژه‌ای یافته است از سال 1355 تا 1375 جمعیت ایران به دوبرابر افزایش یافت. طی دهه‌ي 60 تا اوایل دهه‌ي 70 جمعیت ایران سیر صعودی به صورت جهشی را طی كرد. در سال1375 جمعیت ایران حدود 60 میلیون نفر گزارش شد. از نظر جمعیت‌شناسان 20 سال گذشته دوره انفجار جمعیت جوان در كشور است.[1] با این پیش‌بینی كه دهه 80 دهه‌ی زناشویی و باروری این جوانان خواهد بود، دولتمردان به طور به جدي سیاست‌های كنترل جمعیت روي آورده‌اند. مشكلات فراروی كشور در بخش آموزش، بهداشت و مسكن كه خود جزو موانع مهم توسعه به حساب می‌آیند، واقعیاتی هستند كه در هر برهه‌ای از زمان نمی‌توان از كنارشان به راحتی گذشت. در عین حال به نظر می‌رسد كه اكنون «تنظیم خانواده» به یك ارزش فرهنگی بدون رقیب بدل شده و هرگونه گفتگو راجع به آن، يك تابو تلقي مي‌شود در خلال سال 1375 مباحثات متعددي درباره‌ي سیاست‌های كنترل جمعیت درگرفت كه از آن ميان اشاره به نكته ذيل خالي از لطف نیست: عده‌ای معتقد بودند كه توسعه یا كنترل جمعیت ذاتاً یك مسئله اسلامی یا غیر اسلامی نیست. جمعیت یك نمود عینی است كه لوازم خود را دارد و در هر برهه‌ای از زمان، باید با كارشناسی‌های به موقع و علمی دانست كه آیا كثرت جمعیت یا قلت آن به سود خانواده‌ها، اجتماع، امت اسلامی و اقتدار ملی است یا خیر؟ در هر زمانی كه كارشناسی‌های عمیق و علمی به یك نتیجه قاطع در این باره رسیدند می‌توان مطابق آن و در آن زمان سیاست‌های كنترل یا توسعه جمعیت را دنبال كرد.[2] اما به نظر می‌رسد كه در حال حاضر تلقی جامعه‌ی از كارشناسی این است كه اصولاً كنترل جمعیت یك ارزش مطلق است و تحت هیچ شرایطی نباید از افزایش جمعیت یا محدود ساختن سیاست‌های «تنظیم خانواده» سخن گفت؟ به هر حال اين موضوع با توجه به تأثيرات فرهنگى، اقتصادى، اجتماعی و حتی سیاسی گسترده‌اش از جمله موضوعاتی است كه باید به صورتی سیّال و دایمی مورد بحث اندیشمندان قرار بگیرد و كاملاً روزآمد شود. باتوجه به آنكه «تنظیم خانواده» و كنترل جمعیت با اقبال عمومی مواجه و در طی سال‌های اخیر دلایل زیادی بر صحت سیاست‌های مربوط به آن اقامه شده است، ما در این نوشتار به توضیح جنبه‌های دیگر این بحث خواهیم پرداخت.

مطالب عيناً و بدون تغيير از سايت زير اقتباس شده است:

http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?MagazineNumberID=6661&id=78723

ادامه نوشته

كنترل جمعيت و تنظيم خانواده

كنترل جمعيت و تنظيم خانواده

در گفت‌و‌گو با حسين محموديان

چه شرایطی در برخی كشورها به ویژه كشورهای اروپایی به وجود آمد كه بحث كنترل جمعیت مطرح و چه برنامه‌هایی تدوین شد؛ یا به عبارت دیگر چه سیاستی از سوی كشورهای غربی درپیش گرفته شد تا برنامه كنترل جمعیت به كشورهای دیگر به ویژه آسیایی كشیده شود وتا كنون با نحوه اجرای این برنامه‌ها چه اتفاقی دركشورهای جهان سوم افتاده است؟

جمعیت جهان در 200 سال اخیر رشد بالایی داشته كه ازسال 1880 میلادی به این طرف، با آغاز صنعتی شدن و كاهش مرگ ‌‌و میر، شروع شد. این رشد جمعیت ابتدا در كشور‌های صنعتی شروع شد و با حدود 150 سال تأخیر به كشور ما و به كشورهای در حال توسعه رسید. اینجا هم طبق همان روال، مرگ‌ و‌ میر كاهش یافت و به دنبال آن باروری هم كاهش پیدا كرد. اتفاقی كه به لحاظ ماهیتی در این دو دسته كشور افتاد، با هم متفاوت است. در كشورهاي صنعتى، صنعتی‌ شدن در بطن جامعه اتفاق افتاد و همه چیزصنعتی و نوسازی شد، مرگ ‌و ‌میر كاهش پیدا كرد و به تبع آن زندگی روستایی به صنعتی تبدیل شد، مشاركت زنان درجامعه و بیرون از خانه بیشتر شد و به تبع اینها و به صورت غیر‌ كنترل ‌‌‌شده- غير ارادى، غیرحاكمیتی - ناخواسته باروری كاهش پیدا كرد؛ اما در اینجا مرگ ‌و میر به تبع استفاده‌ای كه از«توسعه» شد و ورود دارو و پزشكی كاهش یافت و باروری طبق آن سیستم عمل نشد، چون «توسعه‌» كشور ما وارداتی بود و به صورت «مصرف تكنولوژی» ایجاد شد. مرگ ‌و میر كاهش پیدا كرده؛ اما اقتصاد هنوز اقتصاد كشاورزی بود و زنان هنوز در خانه‌‌ها بودند و در نتیجه ماندگاری رشد بالا هم طولانی‌تر شد، چنانچه هنوز هم هست.

متن این مصاحبه بدون تغییر و عیناً از سایت زیر اقتباس شده است.

http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?MagazineNumberID=6661&id=78726

ادامه نوشته

كارشناسي كنترل جمعيت گفت‌و‌گو با دكتر محمد جلال عباسي شوازى

كارشناسي كنترل جمعيت

در گفت‌و‌گو با محمدجلال عباسي شوازى

محمدجلال عباسي شوازى، دارای مدرك كارشناس ارشد جمعیت‌شناسی از دانشگاه تهران و دكترای جمعیت‌شناسی از دانشگاه ملی استرالیا است و هم‌اكنون دانشیار گروه جمعیت‌شناسی و مدیر بخش تحقیقات جمعیت‌شناسی دانشگاه تهران و نیز عضو هیئت مدیره انجمن جمعیت‌شناسی است. او از سال 1381 تا 1385 مدیر گروه جمعیت‌شناسی دانشگاه تهران و دبیر انجمن جمعیت‌شناسی ایران بود. از سال 77 به بعد عضو وابسته دپارتمان جمعیت‌شناسی دانشگاه ملی استرالیا بوده و از سال 1377 به بعد، بیش‌تر روی تحولات باروری در ایران تمركز كرده. وی دو تحقیق ملی با همكاری دانشگاه ملی استرالیا، دانشگاه تهران و وزارت بهداشت تحت عنوان «تحولات باروری در ایران» و «پیامدهای باروری پایین، در كشور» به ثمر رسانده است.

بحث كنترل جمعیت، بحث جدیدی نیست. در كشور ما سال‌ها پیش تحلیل‌ها، دستورالعمل‌ها و در نتیجه سیاستگذاری‌هایی برای كنترل جمعیت پایه ریزی شد اما اجرای آن سیاست‌ها فراز و نشیب‌هایی داشته است.

متن این مصاحبه بدون تغییر و عیناً از سایت زیر اقتباس شده است.

http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?MagazineNumberID=6661&id=78726

ادامه نوشته

جمعیت و چالش‌ها در هزاره سوم

جمعیت و چالش‌ها در هزاره‌ي سوم

 

12 تا 15 فوريه سال 2007 ميلادي هم‌زمان با 23 تا 26 بهمن‌ماه سال جارى، به دعوت صندوق جمعیت سازمان ملل(UNFPA)[1]،نشستی با عنوان كنفرانس بین‌المللی رهبران مسلمان برای حمایت از جمعیت، جهت دستیابی به اهداف توسعه‌ي هزاره‌ي سوم [2] در جزیره‌ي بالی اندونزی برگزار شد.

محور اصلی این كنفرانس، بررسی روند پیشرفت تنظیم خانواده در میان مسلمانان و كشورهای اسلامی و راه‌های مقابله با شیوع بیماری‌های مقاربتی – به ویژه ایدز- در بین جوانان بود. بيش از 20 هيئت از سوي كشورهاي اسلامي يا جامعه‌ي مسلمانان ساكن در كشورهاي غيراسلامى، نظیر فیلیپین، تایلند، چین در این كنفرانس شركت داشتند. از ايران نيز هيئتي به سرپرستي دكتر ملك‌افضلى، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت و درمان، در این كنفرانس بین‌المللی شركت كرده بودند. دكتر تبرائیان از چهره‌های ماندگار كشور و معاون بین‌المللی مجمع تقریب مذاهب اسلامی و بنده، دیگر اعضای این هیئت سه نفره بودیم.

متن این گزارش بدون تغییر و صرفاً با انجام اصلاحات تايپي از سایت زیر اقتباس شده است.

http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?MagazineNumberID=6661&id=78726

ادامه نوشته