توسعه، برابري و جنسيّت: جايگاه ايران در بين كشورهاي جهان
توسعه، برابري و جنسيّت: جايگاه ايران در بين كشورهاي جهان
سوسن باستاني
چكيده
برنامهي توسعهي سازمان ملل، در سال 1990 شاخصهاي توسعهي انساني (HDI) را به عنوان شيوهاي براي اندازهگيري توسعهي ملّي، با استفاده از معرّفهايي همچون طول عمر (براساس اميد زندگي)، دانش (براساس ميزان باسوادي بزرگسالان و به ويژه ميانگين سالهاي تحصيل)، و درآمد يا قدرت خريد (درآمد سرانه با توجّه به هزينهي محلّي زندگي) معرّفي کرد. علّت انتخاب معرّفهاي فوق، کاربرديبودن آنها بود. آمار مربوط به هر معرّف، به راحتي در دسترس بود و امکان مقايسه بين ملّتها را نيز فراهم ميکرد. برنامهي توسعهي سازمان ملل بر اين نکته تأکيد داشت که جداول مربوط به معرّفهايي چون ميانگين سالهاي تحصيل، درآمد سرانه و ... تغييراتي را نشان ميدهد که ميتواند بيانگر وجود نابرابري در بعضي از بخشهاي يک کشور باشد. ميانگين سالهاي تحصيل، به تدريج با معرّفهاي مبسوطتري جايگزين شد که نشانگر درصد جمعيّت در دورهي ابتدايي، دبيرستان و ديگر سطوح آموزشي بود. شاخص توسعهي انساني، اگرچه ميزان رفاه، رضايت و خوشبختي ساکنان يک کشور را اندازهگيري نميکند، امّا نمايهگري از پيشرفت يک کشور در جهت زندگي طولانيتر و بهداشت مناسب است و فرصتهاي موجود در بين شهروندان آن کشور را مشخّص ميسازد.
اين مقاله در نشريهي "مطالعات زنان"، شمارهي ۴، بهار ۱۳۸۳، صص ۱۸۸-۱۷۷ چاپ شده است. براي دسترسي به متن كامل مقاله به صورت فايل پي دي اف، لينك http://sid.ir/fa/ViewPaper.asp?ID=31532&varStr=4;باستاني%20سوسن;مطالعات%20زنان;بهار%201383;2;4;177;188 را كليك كنيد.