علل انتخاب روش منقطع پيشگيري از بارداري در بين زنان سنين باروري در شهرستان رشت
علل انتخاب روش منقطع پيشگيري از بارداري در بين زنان سنين باروري در شهرستان رشت
محمّدجلال عبّاسي شوازي، آتيه خادمزاده
چكيده
روش نزديكي منقطع به عنوان يكي از روشهاي سنتي پيشگيري از بارداري از ديرباز متداول بوده و قدمت استفاده از اين روش به قبل از اسلام باز ميگردد
. معمولاً دو گروه از افراد در جامعه بيشتر از اين روش استفاده مينمودهاند. از يك سو، افراد بيسواد كه اطلاعات اندكي در مورد روشهاي مدرن تنظيم خانواده داشتهاند و از ديگر سو، افراد با تحصيلات بالا كه به دليل آگاهي و يا اجتناب از عوارض جانبي از روشهاي مدرن، از اين روش استفاد ميكردهاند. در ايران بالاترين ميزان شيوع استفاده از روشهاي سنتي پيشگيري از بارداري به استان گيلان با ميزان 30 % اختصاص دارد و زوجين استفادهكننده از اين روش در استان گيلان حدود يك سوم از زوجين استفادهكننده از كل روشهاي پيشگيري از بارداري را تشكيل ميدهد. از طرفي، روش نزديكي منقطع سهم بالائي از حاملگيهاي ناخواستهي همزمان با استفاده از روشها را در اين استان داراست. هدف اين مطالعه بررسي علل و عوامل مؤثر بر انتخاب روش نزديكي منقطع در شهرستان رشت به منظور سياستگذاري و برنامهريزي جامعتر برنامههاي تنظيم خانواده ميباشد.در اين مطالعه از دو روش كمي و كيفي در تبيين موضوع بهره گرفته شد. در بررسي كمي از دادههاي طرح تحولات باروري در ايران استفاده شد و در تحليل دادهها از آزمونهاي كاي اسكور، آناليز واريانس و رگرسيون لجستيك استفاده شد. روشهاي كيفي در اين مطالعه شامل مصاحبهي عميق و مصاحبهي گرو هي بود. از زنان تحت پوشش سه مركز بهداشتي درماني شهرستان رشت، 27 زن كه سابقهي استفاده از روش نزديكي منقطع را داشتند، به صورت تصادفي انتخاب و با آنها مصاحبهي عميق به عمل آمد. به علاوه 2 مورد مصاحبهي گروهي متمركز با كارشناسان ستادي ( 7 نفر كارشناس جمعيّت و تنظيم خانوادهي مركز بهداشت استان و مركز بهداشت شهرستان رشت)، و اجرائي ( 5 نفر كارشناس تنظيم خانوادهي مراكز بهداشتي درماني به همراه 3 نفر رابط بهداشت) در شهر رشت برگزار شد.
بر اساس اين بررسي، حدود 70 % زنان روستايي در مقابل 57 % از جمعيت زنان شهري از روشهاي مدرن پيشگيري از بارداري استفاده ميكردند. در مجموع، %38/3 از كل زنان استفادهكننده از روشهاي پيشگيري از بارداري از روش نزديكي منقطع استفاده ميكردند. آزمون آماري تفاوت معنيداري بين محل سكونت پاسخگويان و نوع روش پيشگيري از بارداري مدرن و روش نزديكي منقطع را نشان داد. متغيرهاي تعداد فرزندان، طول مدت ازدواج و طريقهي آشنايي با روشها به عنوان متغيرهاي مستقل معنيدار در معادله شناخته شدند و ساير متغيرها از مدل حذف گرديدند. نتايج بررسي كيفي نيز نشان داد زوجين با استفاده از روش نزديكي منقطع از عوارض جانبي همراه با روشهاي مدرن اجتناب ميكنند. همچنين استفادهي گسترده از اين روش را بايد به ملاحظه و درك متقابل مردان از وضعيّت سلامت همسرانشان نيز نسبت داد.
بر سااس نتايج به دست آمده بايد گفت كه بهبود كيفيت و توسعهي خدمات تنظيم خانواده ميتواند تا حدي در انتخاب بيشتر روشهاي مدرن پيشگيري مؤثر باشد. لكن با توجه به گرايش زوجين در استفاده از روش نزديكي منقطع، اين روش نيز بايد به عنوان يك روش پيشگيري از بارداري در مراكز ارائهي خدمات تنظيم خانواده به رسميت شناخته شود و آموز شهاي لازم در زمينهي استفاده از اين روش ارائه گردد. با توجه به اينكه سهم بالائي از حاملگيهاي ناخواسته همزمان با اين روش اتفاق ميافتد، بايستي آموزش در ارتباط با دورههاي قاعدگي زنان و روشهاي اورژانسي به ويژه در مناطق شهري مدنظر قرار گيرد.
اين مقاله در نشريهي "باروري و ناباروري"، دورهي ۵، شمارهي ۴، سال ۱۳۸۳، پياپي ۲۰، ۳۳۷-۳۲۳ چاپ شده است. براي دسترسي به فايل متن كامل مقاله به صورت پي دي اف، لينك زير را كليك كنيد.
http://profs.basu.ac.ir/h-hoseini/free_space/withdraw%20in%20rasht.pdf