ديدگاه زنان نابارور در مورد اهداء گامت: يك مطالعه‌ي موردي در تهران

محمّدجلال عبّاسي شوازي، حجيه بي‌بي رازقي نصرآباد، زهره بهجتي اردكاني، محمّد مهدي آخوندي

چكيده

به طور متوسّط حدود 15 موفقيت‌هاي قابل‌توجهي در زمينه‌ي فن‌آوري‌هاي نوين كمك باروري حاصل شده است و زوجين نابارور نيز با محدوديت قانوني براي استفاده از اين فن‌آوري‌ها روبرو نمي‌باشند. با اين حال، همه‌ي زوجين نابارور از روش‌هاي جديد استفاده نمي‌كنند و تصميم‌گيري در مورد آن متأثر از درك آن‌ها و نيز انتظارات و نگرش جامعه نسبت به استفاده از اين فن‌آوري‌ها است. از اينرو، ارائه‌ي شناخت عميق‌تري از درك و نگرش زوجين نابارور مي‌تواند جنبه‌هاي اجتماعي فرهنگي تصميم‌گيري زوجين نابارور در استفاده از اين فن‌آوري‌هاي مدرن را روشن سازد.

هدف از مطالعه‌ي حاضر بررسي ديدگاه زنان نابارور در تهران پيرامون اهداء تخمك و جنين در درمان ناباروري بود. داده‌هاي مورد نياز براي مطالعه‌ي حاضر با استفاده از روش‌هاي كيفي و به‌كارگيري مصاحبه‌ي عميق با 30 زن نابارور در تهران جمع‌آوري گرديد. نيمي از پاسخ‌گويان را زناني تشكيل دادند كه به مركز درماني ابن سينا مراجعه نموده بودند و نيمي ديگر نيز به صورت تصادفي از پنج مركز بهداشت تابعه‌ي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي تهران انتخاب شدند. داده‌هاي مورد مطالعه طيّ مدّت سه ماه در تابستان 1384 جمع‌آوري گرديدند.

نتايج اين مطالعه بيانگر تفاوت ديدگاه زنان مراجعه‌كننده به مركز درماني ابن سينا با ساير پاسخ‌گويان در مراكز بهداشتي منطقه‌ي شهيد بهشتي بود. تمام پاسخ‌گويان در مركز درماني ابن سينا با اهداء تخمك آشنايي داشتند و آن را يك اقدام پزشكي و روش در ماني مانند ساير روش‌ها مي‌دانستند. هم‌چنين اعتقادات مذهبي آن‌ها بر انتخاب و پذيرش اين شيوه‌ي درمان تأثيري نداشت؛ در حالي‌كه ساير پاسخ‌گويان در زمينه‌ي اهداء تخمك و جنين و نظر علماي مذهبي در اين مورد اطّلاعات ناچيزي داشته، اكثر آن‌ها آن را حرام و يا خلاف شرع مي‌دانستند. در مجموع، تمامي زنان نابارور از افشاء‌شدن روش درماني آن‌ها و اين‌كه ديگران فرزند آن‌ها را به عنوان فرزند بيولوژيكي نپذيرند، ترس و نگراني داشتند. بر اساس نتايج اين بررسي، ارائه‌ي اطّلاعات صحيح در زمينه‌ي روش‌هاي درماني، قوانين و احكام شرعي مرتبط با آن، ضمن افزايش آگاهي‌هاي عمومي، بر تغيير نگرش‌هاي كليشه‌اي افراد در مورد ناباروري و تصميم‌گيري زوجين نابارور به استفاده از اهداء گامت و جنين در درمان ناباروري مؤثّر است.

اين مقاله در نشريه‌ي "باروري و ناباروري"، دوره‌ي ۷، شماره‌ي ۲، سال ۱۳۸۵، پياپي ۲۷، ۱۴۸-۱۳۹ چاپ شده است. براي دسترسي به فايل متن كامل مقاله به صورت پي دي اف، لينك زير را كليك كنيد.

 http://profs.basu.ac.ir/h-hoseini/free_space/infertile%20women%20in%20tehran.pdf