روند تحوّلات جمعيّت بندرتركمن طيّ سالهاي 1375-1335 و اُفق آيندهي آن
روند تحوّلات جمعيّت بندرتركمن طيّ سالهاي 1375-1335 و اُفق آيندهي آن
سيروس شفقي، اصغر ضرابي، رحيم بردي آنامرادنژاد
چكيده
شناخت و آگاهي از تغيير و تحوّلات جمعيّتي جوامع ، لازمهي هرگونه برنامهريزي براي آنهاست، چون تمامي جنبههاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي آن جوامع با حجم جمعيّت و ويژگيهاي ساختاري آن پيوند خورده است . اين مقاله با هدف بررسي تحوّلات جمعيّتي بندر تركمن به عنوان يكي از شهرهاي كوچك كشور صورت گرفته تا ضمن تحليل روند اين تحوّلات و بازشناسي علل و عوامل مؤثّر در آن، از وضع موجود شناخت بهتري حاصل آيد و بستري مناسب براي برنامهريزيهاي آتي فراهم گردد . براي دستيابي به اين هدف ، ابتدا دادههاي آماري مربوط به شهر در كلّ دورههاي سرشماري استخراج و ضمن تهيّهي جداول، نمودارهاي مربوط به كمك برنامهي Excel تهيّه گرديد. سپس به كمك فرمولهاي متعدّد جمعيّتي به تجزيه و تحليل آنها پرداخته شد . نتايج نشان ميدهد كه سياستهاي ملّي و گاه بينالمللي بيشترين تأثير مثبت يا منفي را در رشد و تحوّل ساختار جمعيتي اين شهر بر جاي گذاشتهاند. به عبارت ديگر هنوز اين شهر به نقشيابي و بلوغ كافي خود نرسيده و تحوّلات آن همواره در سايهي توجّهات دولت مركزي يا اثرات غيرمستقيم سياستهاي ملّي بوده است . هماهنگي رشد جمعيّت شهر با ساير نقاط شهري كشور، جواني جمعيّت، روند صعودي نسبت باسوادان، بيكاران و شاغلان بخش خدمات، سير نزولي نسبت جنسي و نسبت شاغلان به ويژه در بخش صنعت از نتايج ديگر تحقيق است.
واژگان كليدي:
شهرنشيني شتابان، تجدّدگرايي، ساختار جمعيّت، نظام سلسلهمراتبي شهرها
اين مقاله در مجلّهي "جغرافيا و توسعه"، بهار و تابستان 1383، صص 30-7 چاپ شده است. براي دسترسي به فايل متن كامل مقاله به صورت پي دي اف، لينك زير را كليك كنيد.