سرمايه‌ي انساني زنان و هم‌گرايي باروري در كشورهاي آسيايي

حاتم حسيني

چكيده

كشورهاي منطقه‌ي آسيا در طول پنجاه سال گذشته سطوح و روندهاي باروري متفاوتي تجربه كرد‌ه‌اند. با وجود تنوّع در سطح باروري، كاهش‌ باروري قابل‌توجّهي در منطقه طيّ سه دهه‌ي گذشته صورت گرفته است. هدف اين مقاله مطالعه‌ي سطوح و روندهاي باروري 24 كشور آسياي شرقي، جنوب شرقي و آسياي جنوب مركزي در طول سال‌هاي 2010-1970، مطالعه‌ي هم‌گراييِ باروري با سطوح و روندهاي جهاني باروري، زمان‌بندي و شدّت كاهش باروري و تغييرات سرمايه‌ي انساني زنان و نقش آن در هم‌گرايي باروري با كنترلِ اثرِ استفاده از وسايل مُدرن پيش‌گيري از حاملگي است. نتايج نشان مي‌دهد كه بيش‌ از 70 درصد كشورها در نيمه‌ي نخست دهه‌ي 1970 در شرايط باروريِ طبيعي بوده‌اند. در طول زمان، به­تدريج از اختلاف سطح باروريِ كشورها با باروري جهاني كاسته شد. اين مطالعه هم‌چنين نشان داد كه در سال‌هاي 1970 و 2007 تفاوت‌هاي آشكاري در شاخص سرمايه‌ي انساني زنان وجود داشته است. بر اساس نتايج تحليل همبستگي، شدّت همبستگيِ شاخصِ سرمايه‌ي انساني زنان و باروري در سال 2007 بيش‌تر از سال 1970 است. با وجود این، در سال 2007 نوعي هم‌گرايي در باروري كشورهاي آسيايي به‌وجود آمده است. يافته‌ها نتايج تحقيقات پيشين مبني بر هم‌گرايي باروري در بسترهاي مختلف اقتصادي ـ اجتماعي و فرهنگي را تأیید می­کند. اين مقاله در نشريه‌ي "پژوهش زنان"، دوره‌ي ۸، شماره‌ي ۲، تابستان ۱۳۸۹، صص ۱۸۸-۱۶۳ چاپ شده است. براي دسترسي به فايل متن كامل مقاله به صورت پي دي اف، اينجا كليك كنيد.