نتايج برآورد جمعيّت شهرستان‌هاي ايران در سال 1389

 اطّلاع و آگاهي از شمار،‌ تركيب سنّي و جنسي، توزيع جغرافيايي، وضع اشتغال و بيكاري، سواد و آموزش و ساير اطّلاعات مرتبط با جمعيّت همراه با ساير متغيّرهاي اقتصادي ـ اجتماعي از قبيل توليدات، تجارت، توزيع درآمدها و ... پايه و اساس هرگونه برنامه‌ريزي براي توسعه‌ي ملّي است، چرا كه پيش‌بيني و تدارك نيازمندي‌هاي اوّليه‌ي هر جامعه از قبيل غذا، پوشاك، مسكن، بهداشت، تعليم و تربيت، اشتغال و ... مبتني بر آمارهاي جمعيّت است. از اين جاست كه موضوع پيش‌بيني‌‌هاي جمعيّت و آگاهي از شمار و تركيب سنّي و جنسي آن در آينده اهميّت مي‌يابد. طرّاحان و دست‌اندركاران برنامه‌هاي توسعه‌ي اقتصادي و اجتماعي ناگزير از توجّه به روابط متقابل موجود ميان متغيّرهاي مؤثّر در رشد و توسعه‌ي اقتصادي و اجتماعي هستند. مهم‌ترين متغيّري كه در برنامه‌ريزي به عنوان مبناي محاسبات در نظر گرفته مي‌شود جمعيّت، دگرگوني آن در گذشته و حال و پيش‌بيني تحوّلات آن در آينده است.

با پيشرفت تكنيك‌ها و روش‌هاي آماري از نيمه‌ي دوم قرن بيستم، موضوع پيش‌بيني جمعيّت از جهات مختلفي چون؛ پيش‌بيني كلّ جمعيّت، پيش‌بيني جمعيّت به تفكيك گروه‌هاي سنّي و جنسي، پيش‌بيني جمعيّت لازم‌التّعليم، پيش‌بيني جمعيّت شهري و روستايي و ... توسعه و گسترش زيادي پيدا كرده است. گاهي وقت‌ها ابهام‌هايي در خصوص واژگاني كه جمعيّت‌شناسان جهت بررسي آينده‌ي جمعيّت به‌كار مي‌برند به‌وجود مي‌آيد. در بحث از پيش‌بيني‌هاي جمعيّت اصطلاحات و مفاهيم مختلفي مانند برآورد جمعيّت[1]، پيش‌بيني‌هاي جمعيّت[2]، پيش‌گويي جمعيّت[3]، حدس و برآورد جمعيّت[4]، آينده‌نگري جمعيّت[5] و گذشته‌نگري جمعيّت[6] استعمال مي‌شود. اگرچه در مواردي اين اصطلاحات را مترادف هم به‌كار مي‌برند، امّا تفكيك و تمايز آن‌ها ضرورتي اجتناب‌ناپذير است. برآورد جمعيّت بر اساس اطّلاعات كم‌وبيش مطمئنّي از گذشته تا زمان برآورد يا نزديك به آن صورت مي‌گيرد و معمولاً براي محاسبه‌ي جمعيّت سال‌هاي بين دو سرشماري يا سال‌هاي نزديك قبل و بعد از آن به‌كار مي‌رود. پيش‌گويي معمولاً متّكي بر محاسبات دقيق و قابل‌اعتمادي نيست، امّا ممكن است تحقّق هم بيابد. به طور كلّي، مورد اخير جايي در مطالعات و تحليل‌هاي علمي جمعيّت ندارد*. پيش‌بيني جمعيّت تلاشي است در اين زمينه كه جمعيّت آينده چقدر خواهد بود. فراتر از يك پيش‌گويي عاميانه[7] و براي اشاره به مجموعه‌اي از اقدامات نسبتاً پيچيده به‌كار مي‌رود، تنها بر اساس اطّلاعات موجود در زمان پيش‌بيني صورت نمي‌گيرد، بلكه علاوه بر آن‌ها نياز به فرضيه‌هايي درباره‌ي روندهاي آينده‌ي هر يك از عوامل مؤثّر بر شمار و ساخت جمعيّت است. در واقع، پيش‌بيني جمعيّت نيازمند آگاهي از چگونگي تعامل باروري، مرگ‌ومير و مهاجرت به‌منظور تعيين تغييرات و رشد جمعيّت است. بنابراين، پيش‌بيني جمعيّت آزموني واقعي از فهم و درك جمعيّت‌شناسان از عناصر اصلي تغييرات جمعيّت فراهم مي‌كند.

اخيراً مركز آمار ايران بر مبناي نتايج سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1385 شهرستان‌هاي كشور اقدام به برآورد جمعيّت شهرستان‌هاي ايران در سال 1389 نموده و نتايج برآورها را در دسترس علاقه‌مندان قرار داده است. در اين گزارش، بر پايه‌ي جمعيّت شهرستان‌هاي استان‌هاي كشور در سال 1385، شمار جمعيّت آن‌ها در سال 1389 برآورد شده است. به منظور دسترسي به فايل داده‌هاي مربوط به برآورد جمعيّت شهرستان‌هاي كشور در سال 1389، اينجا كليك كنيد. به اين ترتيب، شما به صفحه‌اي لينك خواهيد شد كه در آن نتايج برآوردها به تفكيك استان در دسترس قرار گرفته است. براي آگاهي از نتايج برآوردهاي مربوط به هر يك از شهرستان‌هاي كشور، كافي است بر روي نام استاني كه شهرستان موردنظر در آن واقع شده است كليك كنيد. براي مثال، اگر مي‌خواهيد نتيجه ي برآورد جمعيّت شهرستان بانه را در سال ۱۳۸۹ بدانيد، بايد بر روي نام استان كُردستان در ليست استان‌هاي كشور كليك كنيد. در اين صورت به شما اين امكان داده مي‌شود تا فايل پي دي اف مربوط به استان مورد نظر را داونلود كنيد. اسامي شهرستان‌ها بر حسب حروف الفبا و علاوه بر توزيع جمعيّت آن‌ها در كلّ شهرستان و مناطق شهري و روستايي در سرشماري 1385، نتايج برآوردها براي هر شهرستان در سال 1389 نيز گزارش شده است.

[1] . Population Estimation [2] . Population Projection [3] . Population Prediction [4] . Population Forecasts [5] . Population Prospective [6] . Population Retrospective

*  براي آگاهي بيش‌تر به: زنجاني، حبيب‌اللّه (1383). تحليل جمعيّت، تهران: انتشارات سمت، ص252 رجوع كنيد.

[7]. Crystal-Ball Gazing