نگاهي كلان به مهاجرت و توزيع جمعيت در ايران از سال 1355 تا سال 1375

سعيد زاهد

در اين مقاله نويسنده تلاش كرده است تا با توجه به نظريه‌اي که در سال 1365 در مورد پديده‌ي مهاجرت طرح کرده است، به بررسي اين مهم در دو دهه‌ي 1355 تا 1365 و 1365 تا 1375 بپردازد. براي به‌کارگيري اين نظريه، در اين تحقيق، تمرکزگرايي در روابط اجتماعي، برآينده عوامل داخلي و جنگ، ناامني مرزها و تحميلات اقتصادي خارجي را به عنوان برآيند نيروهاي خارجي در دو دوره مورد تحقيق در نظر گرفته ايم. کار تحليل را با دو روش کيفي و کمي پي گرفتيم. نتايج به دست آمده از به کارگيري هر دو روش يکديگر را تاييد کردند. بر اساس نظريه تحقيق تمرکزگرايي در روابط اجتماعي از طريق تکنولوژي ملهم از آن روابط، موجب توزيع متمرکز امکانات در مرکزيت اين روابط شده است و جمعيت براي دستيابي به اين امکانات به سوي قطب هاي مذکور روانه مي شود. ناامني هاي مرزي و فشار اقتصادي از خارج نقاط خاصي بر اين جريان اثر گذاشته است. آمار و ارقام به کار گرفته شده مربوط به دهه هاي 1355 تا 1365 و 1365 تا 1375 نشان داد که حرکت هاي جمعيتي در ايران با توجه به ملاحظاتي چند، از قاعده فوق پيروي مي کند.

اين مقاله در شماره‌ي ۱ نشريه‌ي "نامه‌ي انجمن جمعيت‌شناسي ايران" سال يكم (۱۳۸۵) صص ۱۶۸-۱۹۸ چاپ شده است.